Stap 4 — Klassen en hun groepen aanmaken

Dit is de meest bepalende stap. Op het tabblad Klassen maakt u de klassen en hun groepen aan, en legt u de urenvolumes per vak vast.

1. De klassen aanmaken

Klik op Klas aanmaken. Voor elke klas:

• Naam (verplicht),
• Niveau (uit de bestaande niveaus; klik op Aanmaken om er een toe te voegen),
• Campus als uw instelling die indeling gebruikt,
• standaard Vestiging (de roostergeneratie zoekt alleen in de lokalen van die vestiging, tenzij een les uitdrukkelijk aan een andere vestiging wordt toegewezen),
• Vast lokaal (optioneel — de lessen vinden daar standaard plaats),
• Lokalen met voorrang (optioneel — geef de Campus en/of de labels aan van de lokalen die voor deze klas met voorrang worden geprobeerd),
• Theoretisch aantal leerlingen (optioneel, maar aanbevolen om de lokaalgrootte te bepalen).

De Campus en de Vestiging beantwoorden twee verschillende vragen: de Campus geeft aan tot welke eenheid van de instelling de klas behoort; de Vestiging geeft aan waar zij zich fysiek bevindt en welke lokalen er standaard worden gebruikt.

Op een rooster van het type kalender biedt de klas een extra optie: Terugkerende lessen, waardoor haar lessen zich volgens een wekelijks patroon herhalen in plaats van één voor één te worden geplaatst. Zie Kalendermodus.

Lokalen met voorrang

Het veld Lokalen met voorrang beschrijft de lokalen waar deze klas gewoonlijk zit, zonder ze een voor een op te sommen: u wijst campus, labels of beide aan, en elk lokaal dat een van die kenmerken draagt, hoort bij de verzameling. Een faculteit die in haar eigen lokalen werkt, een afdeling bij- en nascholing die haar twee collegezalen behoudt, een traject verspreid over meerdere vestigingen: de voorkeur ligt vast in een of twee keuzes, en volgt de lokalen die u later toevoegt.

Deze verzameling wordt als eerste geprobeerd, zowel bij de automatische toewijzing als bij een handmatige keuze. Is geen van die lokalen vrij, dan kiest Omniscol een ander geschikt lokaal.

De Campus van de klas dient daarentegen voor ordening en filters. De twee velden vullen elkaar aan — het ene beschrijft tot welke eenheid de klas behoort, het andere waar zij gewoonlijk werkt.

⚠ Vergeet u de vestiging toe te wijzen, dan kunnen de lessen niet worden geplaatst (er zijn dan geen lokalen en geen tijdraster). Een waarschuwing herinnert u daaraan.

2. Voor elke klas de groepen aanmaken

Klik bij een klas op de knop Een groep toevoegen. Maak zoveel groepen aan als er cursussen zijn waarbij de leerlingen niet met de hele klas samen zitten.

Voor elke groep:

• Naam en code (combineer beide om ze gemakkelijk te herkennen),
• Theoretisch aantal leerlingen,
• Moeten of mogen meerdere groepen op hetzelfde tijdslot vallen (Practicum A en Practicum B, of de keuzevakken Duits en Spaans), maak dan een klasverdeling aan via Een klasverdeling toevoegen.

Tip: zijn de groepen van een klas (bijna) gelijk aan die van een andere, gebruik dan de knop Importeren vanuit een andere klas om die configuratie te importeren en aan te passen.

3. De vakken per klas instellen (de cursussen)

Ga naar het tabblad Cursussen (of naar de knop Cursussen van een klas).

Elk vak dat u zo aan een klas toewijst — met zijn urenvolume en eventueel zijn lestype (werkcollege, practicum, hoorcollege…) — vormt een cursus: de basiseenheid van uw onderwijsaanbod (“wiskunde in 3A, 4 uur per week, als werkcollege”). Alle cursussen van een klas vormen samen haar programma (het curriculum, de studiegids). De lessen die u daarna op het rooster plaatst, zijn de uitvoeringen ervan.

Geef voor elke cursus op:

• Aantal uren per week,
• eventueel het lestype (werkcollege, practicum, hoorcollege…),
• de toegewezen docent(en),
• het pedagogisch gewicht (de roostergeneratie probeert het vak over de dagen te spreiden),
• het vereiste speciale lokaal (uit de specialisaties van de vestiging),
• de plaatsingsvoorkeuren (wiskunde aan het eind van de dag vermijden, lichamelijke opvoeding niet op de heetste uren…).

Tip: gebruik Importeren vanuit een andere klas om een vakkenconfiguratie van een andere klas opnieuw te gebruiken. In het dialoogvenster kunt u zelfs een klas uit een ander rooster importeren, en u kunt de reikwijdte uitbreiden: met of zonder vervanging van de bestaande lijst, en met of zonder de bijbehorende docenten, de groepen, de incompatibiliteiten en de tijdsbeperkingen van de klas. Zelfs de verdeling in lessen kunt u meekopiëren, ook daar door de omvang van de import te kiezen. Wat de posities van de lessen betreft: op een rooster van het type kalender kunt u de dagen verschuiven (de opeenvolging wordt dan herberekend volgens de werkdagen van de bron en van het doel). Dat is bijzonder handig voor instellingen met terugkerende volledige sessies, bijvoorbeeld van zes of acht opeenvolgende weken, meerdere keren per jaar.

4. Incompatibiliteiten tussen vakken

Een incompatibiliteit verbiedt dat een vak op een ander volgt. De regel is gericht: “vak A mag niet gevolgd worden door vak B” is niet hetzelfde als het omgekeerde. Het typische geval: “geen wiskunde vlak na lichamelijke opvoeding”. U legt ze vast op het tabblad Incompatibiliteiten van de klas.

Kies bij het aanmaken van de regel het tijdvenster waarin zij geldt:

• Direct aansluitend — niet in de les die er onmiddellijk op volgt, op dezelfde dag. Bijv.: geen veeleisend vak laten aansluiten op een vermoeiend vak, “geen wiskunde vlak na lichamelijke opvoeding”.
• Halve dag — niet later op dezelfde halve dag. Bijv.: talen afwisselen, “geen Spaans na Engels” — en voeg voor een wederzijdse uitsluiting de omgekeerde regel toe, “geen Engels na Spaans”.
• Dag — niet later op dezelfde dag. Bijv.: kunstzinnige vakken spreiden, “geen tekenen na muziek op dezelfde dag”. Voor dat soort spreiding is het pedagogisch gewicht van het vak vaak de eenvoudiger keuze.
• Week — niet later in dezelfde week. Bijv.: de volgorde hoorcollege en dan practicum aanhouden, “geen scheikundepracticum vóór het hoorcollege scheikunde”.
• Altijd (kalenderrooster) — nooit erna, over de hele periode: het instrument voor de volgordebepaling van vereiste voorkennis. Bijv.: “geen C++ vóór C”, “geen financiering vóór boekhouden”.

Een paar richtsnoeren om de juiste instelling te kiezen:

• Een vak dat niet op een bepaald moment mag vallen (“geen wiskunde op het eerste tijdslot”, “geen lichamelijke opvoeding midden op de dag”) is geen incompatibiliteit: gebruik daarvoor de tijdsbeperkingen van de cursus (), die over de absolute plaatsing van de lessen van één enkele cursus gaan.
• Voorkomen dat een vak twee keer op dezelfde dag terugkomt regelt u eenvoudiger met de algemene optie zelfincompatibiliteit dan met paarsgewijze regels.
• Een incompatibiliteit is een zachte beperking (een strafpunt dat de roostergeneratie probeert weg te werken), geen blokkade: zij kan in het gegenereerde rooster blijven staan, waar de diagnose haar signaleert. Stapel ze niet op — elke regel beperkt de speelruimte van de roostergeneratie.

En daarna

Volgende stap: Groepsuitlijningen en groepen van groepen, als u gezamenlijke lessen over meerdere klassen hebt (klasoverstijgende cursussen).

Zo niet, ga dan rechtstreeks door naar De uren verdelen.